Dünyada her iki dakikada bir, Türkiye'de de her gün 2 kadın servikal kanser (rahim ağzı kanseri) nedeniyle hayatını kaybediyor. Bu iki kadından biri siz yada sevdiklerinizden biri olabilir. Belki eşiniz, kızınız, anneniz, kardeşiniz veya arkadaşınız şu anda tehlikede olabilir. Serviks kanseri dünyada 15-45 yaşlarındaki kadınlarda en sık görülen ikinci kanser. Düzenli doktor kontrolu, tarama ve aşıyla bu hastalığın önüne geçip dur deme şansınız var.

22 ülkedeki 1000'den fazla servikal kanser hastasına yapılan biopsilerde %99.7 HPV DNA'sı tespit edilmiştir. HPV yani Human Papilloma Virus malesef iyi bilinmemekte, ancak rahim ağzı kanseri (servikal kanser ) açısından 1. sırada sebep olarak gösterilmesinden ötürü ciddi şekilde dikkate alınması gereken son yılların en önemli virüsüdür.

HPV (Human Papilloma Virus) genital bölgede ve mukozalarda  condyloma acuminatum  (kondilom) adı verilen siğil şeklinde kitlelerin oluşumuna, rahim ağzında (serviks) displazi, vulvar ve vaginal prekanseröz oluşumlara ve rahim ağzı kanserine (servikal kanser) neden olan bir virüstür. Vücuda bir kez alındığında hücreler içinde yerleşir ve zaman zaman alevlenmelere yol açar. HPV enfeksiyonu kesin tedavisi olmayan bir hastalıktır.

HPV enfeksiyonu cinsel yolla bulaşan hastalıklar grubunda yer alır. Virüsün bulaşma şekli başka bir bireyin enfekte bölgesinin (penis gibi) mukozalara (ağız ve vajina gibi), ya da diğer nemli bölgelere (anüs gibi) temasıyla olur.

HPV oldukça bulaşıcı bir virüstür ve genital bölgedeki lezyonların kısa süreli teması bile bulaşması için yeterlidir. Genital bölge mukozasının vajina yoluyla dış ortama açık olması nedeniyle özellikle erkekten kadına daha kolay bulaşır.

Genital sistemin nemli mukoza yapısı, dudak ve ağız içi dokusu, üst solunum yolu epiteli, göz- konjuktiva dokusu HPV'nin yerleşmeyi sevdiği alanlardır. HPV'nin incelenen bir çok tipi vardır: Düşük riskli grupta yer alan HPV Tip 6,11,42,44 daha çok siğil dediğimiz kondilomlara yol açıp özellikle genital bölgede kozmetik sorunlar yaratırlar. Sıklıkla genital bölgede küçük dudaklarda, vagina girişinde hatta anüs etrafında ve içinde birkaç mmden bir kaç cm'e ulaşan kümeler halinde bulunur.

Yüksek riskli grup olarak tanımlanan Tip 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 66 servikal kanserle yakından ilişkilidir.

Serviks Kanseri (rahim ağzı kanseri), dünyada kadın kanserleri arasında meme kanserinden sonra en sık görülen ikinci kanser türüdür. En sık 15-45 yaşlarındaki kadınlarda görülmektedir. WHO verilerine göre her yıl dünyada yaklaşık 493.000 servikal kanser olgusu görülmekte ve bunların ne yazık ki yaklaşık 270.000'i ölümle sonuçlanmaktadır. Bu ölümlerin %80'den fazlası ise yeterli tarama programlarının bulunmayışı nedeniyle gelişmekte olan ülkelerde görülür. Ancak servikal sitoloji ve taramalara (pap smear) önem verilmesiyle bu oranlar hızla aşağı çekilmektedir.

HPV enfeksiyonu geçiş yolları :

1-Seksüel yolla geçiş: HPV bulaşması ile genital bölgede kondilomların görülmesi arasında geçen süre ortalama 3 ay olmasına rağmen kişinin immun yapısına bağlı olarak 3 seneye kadar uzayabilir. CIN tespit edilen kadınların eşlerinde %70-80 herhangi bir belirti yoktur. Yani kişinin genital bölgesinde herhangi bir siğil veya lezyon görülmemesine rağmen taşıyıcı olabilir. Ne yazık ki HPV enfeksiyonu vücuda alındıktan sonra bundan sonraki aşamada enfeksiyon tedavi edilse dahi kişinin immun yapısına bağlı olarak HPV'e bağlı lezyonlar tekrarlayabilir ve kişi enfeksiyonu bulaştırabilir.

2- Seksuel olmayan yolla geçiş: Biopsi aletleri, eldivenler, iç çamaşırı, mayo, bikini ortak kullanımının rol oynayabileceği düşünülmektedir.

3-Vertikal Geçiş: Genital bölgesinde kondilomları olan kadınlar normal doğum esnasında bebeklerine HPV bulaştırabilir. Bu şekilde doğan çocukların burun boğaz salgılarında HPV DNA'sına rastlanmıştır. Bu nedenle genital bölgesinde aktif lezyonları alan kadınlara normal doğum önerilmemektedir.

Yapılan araştırmalar HPV'e bağlı olarak gelişen CIN I 'in %66'sının normale döndüğünü, %22'sinin CIN I şeklinde devam ettiğini, %16'sının ise CIN II' e dönüştüğünü göstermiştir.

Cinsel olarak aktif olan ya da 18 yaşından itibaren tüm kadınlara yıllık pap smear testi ve jinekolojik muayene önerilmektedir. Pap Smear testi %20 yanlış negatif sonuç verebilir, bu nedenle enfeksiyon varsa uygun antibiotik tedavisi ardından tekrar smear alınıp değerlendirilmelidir.

Servikal displazisi olan hastalarda lezyonun derinliği ve genişliği ile yayılımının saptanması amacıyla Kolposkopi yapılabilir. Kolposkop, serviksin yani rahim ağzının 6-40 kat büyütülerek incelenmesini sağlar. 

Pap smear testi sonucunda CIN ya da SIL saptanan kadınlara LEEP uygulanabilir. LEEP sayesinde doku tahrip edilmeden çıkartılır ve bu şekilde bir yandan tedavi sağlanırken diğer yandan da çıkarılan parçayı patolojik olarak değerlendirme olanağı doğar.

Özet olarak düzenli jinekolojik muayene ve pap smear yapılmalıdır. HPV'ye ait siğiller saptandığı taktirde biopsi alınıp HPV tip tayini istenebilir.Tedavide jinekoloğunuzun uygun gördüğü tedavi şekliyle düzenli olarak kontroller ihmal edilmemelidir.

HPV cinsel yolla bulaşan bir hastalık olduğundan bu konuda genel önlemlerin alınması gerekir. Ancak HPV'nin bulaştırıcılığı o kadar yüksektir ki, şüpheli ilişkilerde kondom kullanılması bile enfeksiyondan korumayabilir. Cinsel temas esnasında erkek genital bölgesinin prezervatifle korunmayan kısımlarından (testis gibi) kadına ya da erkeğe bulaşma söz konusu olabilir. Bu yüzden bariz kondilom lezyonları olanlarla cinsel ilişkiye girmemek çok önemlidir.

Servikal kansere, genital bölgede prekanseröz oluşmlara, displaziler ve siğillere sebep olan HPV enfeksiyonundan korunmak artık mümkün. Yılda 270.000 kadının artık önlenebilir olduğu halde serviks kanseri gibi bir hastalıktan ölmesi artık kabul edilebilir bir durum değildir. Aşılanma ile birlikte düzenli pap smear testi taraması en iyi korunma yoludur. Serviks kanseri ileri yaştaki kadınlar için değil her yaş grubundaki kadın için ciddi bir tehlikedir. Sağlıklı beslenme, sigara içmeme, egzersiz yapma serviks kanserine yakalanmayacağınız anlamına gelmez. Sağlıklı yaşam tarzı türlü enfeksiyonlarla savaşmanıza yardımcı olabilir ama virüse yakalanmanızı engelleyemez. Bu nedenle virüse yakalanmamanın ve korunmanın tek yolu bu virüse karşı geliştirilen ve son derece etkili olduğu yıllardır süren çalışmalarla ispatlanmış FDA tarafından onaylı, FIGO, EBCOG, WHO gibi kurum ve kuruluşların da önerdiği, ACOG ve ACIP tarafından da tavsiye edilen aşı ile korunmaktır.